Szubin

Zdjęcie lotnicze Szubina, 2017.

Zdjęcie lotnicze Szubina, 2017.

Szubin (niem. Schubin, Altburgund) –  niewielkie miasto liczące 9,6 tys. mieszkańców (2016 r.), położone w północnej Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim.

Znajduje się niecałe 30 km na południowy-zachód od Bydgoszczy, 120 km na północy-wschód od Poznania, niecałe 200 km. na południe od Gdańska oraz 290 km. na północny-zachód od Warszawy.

Szubin leży w historycznej krainie Pałuk, na pograniczu ziemi wielkopolskiej i kujawskiej. Wielokrotnie zmieniał przynależność administracyjną.

Herbem Szubina jest srebrny pelikan na czerwonym tle, karmiący krwawiącą piersią trzy młode. Nad ptakiem w tarczy herbowej umieszczono jeden z najstarszych, polskich herbów szlacheckich – Nałęcz.

Pierwsza (poświadczono źródłowo) wzmianka o Szubinie pochodzi z 1365 r.  Miasto powstało obok istniejącego tu niegdyś na brzegiem rzeki Gąsawka zamku (do dziś zachowały się jego ruiny).

W okresie nowożytnym Szubin był miastem szlacheckim, należącym do szeregu polskich rodów. W 1765 r. liczył 660 mieszkańców.  

W 1793 r. w ramach II rozbioru polski Szubin został wcielony do Królestwa Prus i pozostawał w jego granicach do 1918 r. (za wyjątkiem lat 1807-1815, kiedy stanowił część  Księstwa Warszawskiego).  Wchodził w skład Wielkiego Księstwa Poznańskiego jako część rejencji bydgoskiej. W 1835 r. otwarto w Szubinie dwa sądy, a w 1895 r.  doprowadzono kolej.

W 1919 r. w Szubinie i jego okolicach toczyły się ciężkie walki w trakcie powstania wielkopolskiego. W okresie międzywojennym Szubin należał do województwa poznańskiego, a krótko (tj. w latach 1938-1939) – do pomorskiego. Przed wybuchem II wojny światowej miasto liczyło zaledwie 3,5 tys. mieszkańców.

5 września 1939 r. miasto zostało zajęte przez Wehrmacht. Pod koniec października ziemie północne i zachodnie podbitej Polski (w tym Szubin) zostały włączone do Rzeszy. Szubin wszedł w skład nowego Okręgu Rzeszy Kraj Warty (z siedzibą władz administracyjnych w Poznaniu). Okupacja niemiecka zakończyła się 21 stycznia 1945 r., kiedy miasto zostało zajęte przez oddziały Armii Czerwonej.

Od 1999 r. Szubin wchodzi w skład powiatu nakielskiego w woj. kujawsko-pomorskim. Jest siedzibą władz gminy miejsko-wiejskiej Szubin.

Wśród miejskich zabytków – poza wzmiankowanymi resztkami gotyckiego zamku –  należy wymienić późnogotycki, średniowieczny kościół św. Marcina z XV w., barokowy, drewniany kościół pw. św. Małgorzaty z 1748 r. oraz neogotycki (poewangelicki) kościół  pw. św. Andrzeja Boboli z 1905 r.